بقایای تاریخی به جا مانده در تپه باستانی قلایچی 12 کیلومتری شمال شرقی بوکان، یکی از آثار باستانی بسیار کهن در آذربایجان غربی به شمار می رود، که در نوع خود یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری است که گردشگران داخلی و خارجی زیادی از آن بازدید می کنند. 

آثار و کتیبه هایی که از تپه قلایچی به دست آمده نشان می دهد که این تپه باستانی مرکز حکومت 'مانا' ها بوده که با دولت 'اورارتور' در شمال غرب و 'آشور' در غرب ایران معاصر بوده است.

 

مانا یکی از حکومت‌های ناشناخته شمال‌ غرب ایران است و غیر از تپه قلایچی در تپه 'زیویه' کردستان و 'حسنلو' در آذربایجان غربی نیز نشانه‌های از مانایی ها پیدا شده است.

در این منطقه قدیمی با توجه به حفاری و کاوش های انجام گرفته در سال های گذشته توسط کارشناسان باستان شناسی و میراث فرهنگی این تپه دارای تالارهای بزرگ، اتاقک های مربوط به خدایان خیر و شر، کتیبه سنگی، ابنیه و آثار سنگی، سنگ فرش های جلوی تالار و بنایی مذهبی است.

تاکنون در اثر حفاری های مختلف، معماری ساختمان ها، دیوارهای محیطی به ویژه بخش باقی مانده حصار دوره قدیم در مرکز تپه آشکار شده است.

بقایایی از یک معبد چلیپایی شکل، قربانگاه، اتاق های جانبی، حیاط های تراس بندی شده، حیاط های سنگ فرش، سطوح سکوهای آجری و دیوارهای حایل بین بخش مذهبی و غیرمذهبی از دیگر قسمت های تپه قلایچی هستند.

در این تپه، دوره‌های باستانی عصر آهن دو ( 1200 تا 850 پیش از میلاد) و عصر آهن سه (850 تا 550 پیش از میلاد) مشاهده شده است.

در کاوش های بعدی در تپه قلایچی بوکان، بخش مذهبی تپه ظاهر شده است و در آن سرنیزه هایی به دست آمده است که بیشتر در آیین های مذهبی کاربرد داشته اند و برخی از آن‌ها شبیه نیزه‌هایی هستند که جنگجویان برای موفقیت در جنگ به خدای جنگ یعنی 'هالدی' هدیه می‌کردند.

بوکان هویت تاریخی خود را از (قلعه باستانی قلایچی) می گیرد،که بازمانده یکی از مراکز بسیار مهم تمدن (ماناها) در هزاره اول پیش از میلاد مسیح در حوزه شمال غرب ایران که برخوردار از تمدن و قانون بودند؛ است.

حاکمان قلعه تاریخی قلایچی معبد این قوم متمدن بودند که نزدیک به سه هزار سال پیش مدت زمانی در این ناحیه سکونت و حکم رانی کرده‌اند وآنچه از اجزای معماری این تمدن کهن در این قلعه باستانی به دست آمده با تمدن‌های مشابه و هم زمان خود از جمله )حسنلو در نقده) (زیویه در سقز( که از نظر جغرافیایی با قلعه (قلایچی) هم حوزه‌است، قابل مقایسه و برابر دانست به گونه‌ای که آثار معماری مکشوفه از نظر مشخصات و نقشه بیش از هر چیز بیانگر یک معبد بزرگ است.

برچسب‌ها: بوكان, قلايچي, غار

غار سهولان در روستاي سهولان 42 كيلومتري جنوب شرقي مهاباد در استان آذربايجان غربي واقع شده است. ارتفاع سقف غار تا سطح درياچه به 50 متر و عمق آب در برخي جاها به 30 متر مي‌رسد. اختلاف دماي درون و بيرون غار بين 10 تا 15 درجه است.

غار سهولان از شگفتي‌هاي آفرينش است و بعد از غار عليصدر همدان دومين غار آبي ايران به شمار مي‌آيد. «سهولان» به زبان كردي به معني يخبندان است و مردم محلي غار را «كونه كوتر» يعني لانه كبوتر نيز مي‌نامند دليل اين نامگذاري وجود تعداد زيادي لانه كبوتر درون غار است.
اين غار در فهرست آثار طبيعي ملي ايراني قرار دارد و در منطقه‌ خوش آب و هواي مهاباد قرار گرفته و هر چهار فصل سال در اين منطقه شكوه خاص و چشم‌انداز زيبايي دارد.

اين غار روزانه پذيراي حدود يك هزار گردشگر است كه از همه‌ نقاط كشور براي ديدن اين پديده طبيعي به مهاباد سفر مي‌كنند.

مطالعات غارنشينان نشان مي‌دهد كه اين غار بر اثر فعاليت‌هاي زمين شناسي به اواخر دروه كرتاسه بر مي‌گردد كه قدمت آن به 70 ميليون سال قبل باز مي‌گردد. اين غار 100 سال پيش براي اولين بار توسط ژاك دمرگان فرانسوي مورد كاوش و بررسي قرار گرفت، پس از آ‌ن در سال‌هاي جنگ جهاني دوم نيز توسط هيأت انگليسي مجدد مورد بررسي قرار گرفت و در مهر سال 73 توسط غارشناسان ايراني شناسايي شد. تنها موجودات زنده اين غار كبوتر چاهي و خفاش است كه قسمت‌هايي از غار را به عنوان آشيانه انتخاب كرده‌اند و به دليل تاريك بودن و نبود نور هيچ نوع جلبكي در آب درياچه اين غار رشد نكرده است. درجه حرارت در فصل تابستان و زمستان بين 10 تا 13 درجه سانتي‌گراد در نوسان است و رطوبت حاكم بر غار بين 70 تا 80 درصد متغير است كه در اثر رطوبت بالا روي سنگ‌ها و صخره‌ها با خزه‌هاي سبز و قهوه‌اي پوشيده شده و گاهي آب از بالاي ايوان‌ها به روي سطح آب مي‌چكد.

برچسب‌ها: مهاباد, كردستان, غارهاي آبي

 هورامان تخت

روستاهایی پلکانی  با ۱۱۴۰ خانوار و ۴۹۲۶ نفرجمعیت تابع شهرستان سروآباد

در استان کوردستان می باشدکه به شیب تند خانه هاو سختی کوههای بلند پر از  برف و دره های عمیق مشهورگشته است.این دهستان از سمت غرب با کشورعراق و از سمت جنوب به پاوه و کوه شاهو و از طرف شمال به مریوان و در طرف شرق به روستاهای ژاورود و شهرستان سنندج همسایه است . کوه تخت با  ۲۷۷۰ متر در غرب این دهستان واقع شده است. یک شاخه مهم رودخانه سیروان ازاین دهستان سرچشمه گرفته و پس از تلاقی این دو رودخانه با یکدیگر در خاک کوردستان عراق به دریاچه دربندیخان می ریزد .مرکز دهستان  با ۶۴۴ خانوار ۲۷۵۴ نفر جمعیت در فاصله ۷۵ کیلومتری جنوب مریوان و اقع شده است.

*هورامان تخت شامل  به ترتیب روستاهای زیرمی باشد:

۱-کماله (با ۱۷۱ خانوار و ۷۸۶ نفر جمعیت)

۲-رودبر (با ۹۵ خانوار و ۴۱۲ نفر جمعیت)

۳-ویسیان (با ۵۹ خانوار و ۲۴۷ نفر جمعیت)

۴-مرکزی(هورامان تخت) با ۶۴۴ خانوار و ۲۷۵۴ نفر جمعیت.

۵-سرپیر (با ۱۷۱ خانوار و ۷۲۷ نفر جمعیت)

روستای اورامان تخت در تقسیم‌بندی مناطق آب و هوایی کشور در منطقه‌ی معتدله کوهستانی قرار گرفته که از بارش باران‌های نسبتاً مطلوب برخوردار است؛ متوسط آن همچون سایر نقاط سروآباد در حدود پانصد میلی متر می‌باشد که به واسطه ابرهای بارانزای مدیترانه‌ای است که سمت کوه‌ها را دنبال کرده و باعث ریزش باران در منطقه می‌شود. این ابرها در زمستان با پایین آمدن دما ریزش برف‌های فراوان را سبب می‌شوند که ارتفاع این برف‌ها به چندین متر می‌رسد.

وجه تسمیه‌ی اورامان

به گفته‌ی مینو رسکی، یونانیان در زمان پیش از اسلام بر منطقه‌ی اورامان تسلط داشته‌اند و همین امر منشأ اشتراکات لغوی زیادی شده است؛ مثلاً طلا در زبان یونانی به معنای «اوروم» می‌باشد و چون یونانیان در اورامان طلایی زیادی پیدا کرده‌اند اسم آن را اورامان گذاشته‌اند که به معنای طلای زیاد است.

از نظر زبان‌شناسی و معناشناسی، کلمه‌ی اورامان ترکیبی از اور + امان می‌باشد که «اور» به معنای آتش و «امان» به معنی نجات و پناه است و ترکیب آن به معنی «آتش پناهم ده» می‌باشدکه بر اساس معناشناسی به دوران زرتشت برمی‌گردد.

از دیگر وجه تسمیه‌های اورامان این است که هه‌ورامان ترکیبی از «هه‌ور» به معنی برآمدگی و ارتفاع و «امان» به معنی بالا آمدن می باشد که ترکیب آن به معنای مکانی مرتفع است که از اطرافش بلندتر می‌باشد.

بر اساس اعتقاد اهالی روستا، اورامان در قدیم زندان اسکندر بوده است. آن‌ها معتقدند در آن زمان یک نفر از دیگر مناطق کوردستان به این زندان تبعید و منتقل می‌شود. فرد تبعید شده اورامی زبان بوده و از شدت رنج و گرسنگی در زندان فریاد برمی‌آورد که اوراما‌ن یعنی گرسنه‌ایم و از آن زمان تا کنون نام این روستا اورامان بوده است که به معنای گرسنه‌ایم می‌باشد.

و اما ما بر این اعتقادیم که چون در دیوان شعر صیدی که قدمتی ۱۶۰ ساله دارد، اسم روستا به صورت ئوزومون آمده است که بسیار به کلمه‌ی اورامان نزدیک است و با این سند معنای درست کلمه اورامان همان آتش پناهم ده می‌باشد ک بر اساس معناشناسی به دوران زرتشت بر می‌گردد.

طوایف اورامان تخت

در اورامان طایفه‌های متعددی وجود دارد که در این‌جا تنها به ذکر نام آن‌ها بسنده می‌کنیم.

۱ـ طایفه‌ی صارما (سادات)۲ـ بیجله ۳ـ موسالا ۴ـ خسرواخا (خسرو آقا) ۵ـ کچا ۶ـ الی جانی ۷ـ سمیله برکه ۸ـ داوود خالا ۹ـ بله که ر ۱۰ـ گزیر ۱۱ـ خنی ۱۲ـ رحمتی ۱۳ـ بارام (بهرام) ۱۴ـ چه پ لاوی ۱۵ـ مجله ۱۶ـ خوله ۱۷ـ خدامراد ۱۸ـ‌یادگار

از طوایف مذکور طایفه‌های صارما، ‌بیجله، خسرواخا و داوود خالا اورامی‌الاصل نبوده و از نقاط دیگر به دلایل مختلف به اورامان مهاجرت کرده‌اند.

برچسب‌ها: اورامانات, هه ورامان, هورامان تخت, سروآباد, کوردستان

قلعه باستانی زیویه به فاصله ۵۵ كیلومتری جنوب شرق شهرستان سقز در استان کردستان و در شمال روستایی موسوم به همین نام واقع شده است. قلعه زیویه یكی از قلعه های باستانی استان كردستان است كه در سال ۱۹۴۷ كشف شد.

این قلعه بر روی تپه ای بنا شده كه بر نواحی پیرامون آن مشرف بوده و تسلط كامل داشته است كه امروزه از نظر گردشگری نیز چشم انداز بسیار زیبایی دارد.

زیویه هم از نظر معماری و هم از نظر آثار هنری یكی از شاخص ترین مكان های دوره تاریخی محسوب می شود و احتمالاً مربوط به اقوام ماننایی است كه ۲۷۰۰ سال پیش می زیسته اند و محل حكومت آنها شمال غرب ایران بوده است.

نخستین باری كه از «زیویه» نامی آورده شد در سالنامه آشوری مربوط به سارگن دوم است. وی به هنگام لشكركشی به سرزمین ماننا عنوان می كند كه پس از تسخیر پایتخت ماننایی ها یعنی ایزیرتر و شكست پادشاه آنها به نام «ایرانزو» ۲ قلعه مهم مركزی سرزمین ماننا بنام های زیپیه (ایزیپیه ازیپنا) و آرماثیت را متصرف شد كه اغلب نویسندگان و پژوهشگران را عقیده بر این است كه این زیپیه همین زیویه فعلی است و احتمال دارد كه محل قلعه آرماثیت نیز در روستای «قپلانتو» در ۵ كیلومتری زیویه باشد. در ضمن چنان كه می دانیم مسكن و مأوای ماننایی ها كه یكی از قبایل متحد با مادها بودند در جنوب دریاچه ارومیه و شمال كردستان فعلی بوده است.

در این كه قلعه زیویه یك قلعه حكومتی مهم و قابل توجه بوده، شكی نیست و بیشتر محققان بر این عقیده استوارند؛ نویسندگان و باستان شناسان بسیاری درباره زیویه اظهار نظر كرده اند از جمله پرفسور گیرتنس محقق و باستانشناس فرانسوی، مؤلف كتاب «هنر ایران در دوره ماد و هخامنشی معتقد است كه این قلعه یك قلعه حكومتی بوده و گنجینه به دست آمده را دفینه ای می داند كه در كنار جسد یك پادشاه سكایی گذارده شده است.

اهمیت، اعتبار و شهرت جهانی زیویه به زمانی برمی گردد كه در حوالی سال ۱۳۲۵ شمسی تعدادی از آثار آن در اثر بارندگی شدید و فرو ریختن قسمتی از خاك تپه به صورت اتفاقی كشف شد. به دنبال وقوع این امر و پیگیری های شخصی به نام «ایوب ربنو» مجوزی تحت عنوان حفاری تجاری در زیویه از سوی مقام ها صادر شد و این شخص در ۸ سال متوالی در حدود ۹۵ درصد از سطح تپه را كاوش كرد و آنچه از بقایای معماری قلعه در جوار اشیا و آثار به دست می آمد را تخریب كرد و با دستیاری و همكاری اعضای هیأت خویش توانست به غارت و چپاول آثار زیویه بپردازد و اكثر آثار گران بها و ارزنده این محوطه باستانی را به خارج از كشور انتقال دهد كه در حال حاضر زینت بخش بزرگترین و مهم ترین گالری ها و موزه های دنیا چون لوور در فرانسه، بریتانیا در انگلستان، رمیتاژ در لنینگراد و... است و تنها تعداد معدودی اشیا طلایی، نقره ای و سفالی در اختیار سازمان میراث فرهنگی كردستان قرار گرفته است.

از نظر كارشناسان سازمان میراث فرهنگی كردستان سفالینه های به دست آمده و دیگر آثار كشف شده از این قلعه باستانی نشان می دهد كه از اواسط قرن هشتم قبل از میلاد تا اوایل دوره هخامنشی، زندگی در این قلعه وجود داشته و با به سلطنت رسیدن داریوش هخامنشی و تهاجم وی به سرزمین مادها زندگی در این قلعه به پایان رسیده است.

روستای ژیوار در منطقه هورامان استان کردستان شهرستان سروآباد در جنوب کوههای کوسالان و در کنار رودخانه سیروان و در همسایگی شمالی روستاهای بلبر و سلین واقع شده است. روستا میان دره ای قرار دارد که باغ ها و جنگلهای سرسبز بلوط حاشیۀ آن را فراگرفته است. تابستانهای گرم و معتدلی دارد و زمستانهای آن در بسیاری از سالها سرد می باشد. 

روستا از نظر راههای ارتباطی دارای جاده شوشه ماشین رو است و هر گردشگری جهت بازدید و دیدن مناظر طبیعی و معماری زیبای روستا می تواند به روستا سفر نماید. بدلیل قرار گرفتن در فاصله بین شهرهای مریوان و پاوه شرایط سفر به این روستا در این سالها آسانتر صورت می گیرد. یعنی در روزهایی که امکان تردد از جاده اورامان تخت ممکن نباشد با خیال راحت ( استفاده از ماشين شاسي بلند ) می توان مسیر پاوه را انتخاب نموده و به شهر دسترسی پیدا کرد.

برچسب‌ها: هورامان, سروآباد

صدری که ز هرچه بود برتر او بود

مقصود ز اعراض و ز جوهر او بود

آنجا که میان آب و گل بود آدم

در عالم جان و دل، پیامبر او بود

اما جاذبه هاي قومي و فرهنگي پالنگان به همين جا ختم نمي شود. مردم خوش ذوق پالنگان وقت زيادي از فراغت شان را صرف بازي هاي محلي مثل اسب سواري، گرزبازي، قل قلان و چاك چاك مي کنند و اگر در ايام غير كاري مثل پاييز و زمستان که کشاورزي در اين روستا تقريبا تعطيل است سري به پالنگان بزنيد، مي بينيد که در اكثر كوچه‌ها و چشم اندازهاي روستا مردم در حال بازي هاي سنتي هستند.

برچسب‌ها: کامیاران, هورامان

برچسب‌ها: قلعه قم چقای, بیجار

ادامه مطلب

غار کـرفـتـو یکـی از آثـار معـماری صخـره ای مـربـوط به قـرن سـوم مـیـلادی در اسـتان کـردسـتان مـی باشـد که در 72 کـیـلـومـتـری جـنـوب شـرقـی شـهـرسـتان سـقـز و تـقـریـبا با هـمـیـن فاصـله با دیـوانـدره قـرار گـرفـتـه است نـزدیک تـریـن روسـتا در شـمال غـربـی غار به فاصـله 3 کـیـلـومـتـری به نـام مـیـرسـیـد یا مـیـرسـعـیـد است ، اصـلـی تـریـن راه دسـتـرسـی به آن از طـریـق جاده تکاب است عـبـور از یک بخـش به نام گـورباباعـلـی و سـپـس روسـتای یـوز باش کـنـدی ، و در ادامـه حـدود 3 کـیـلـومـتـر بعـد از آن غار کـرفـتـو قـرار دارد .

غار کـرفـتـو در سـیـنه یک رشـتـه کـوه آهـکـی در شـمال دره ای عـمـیـق قـرار گـرفـته است آثار مـتعـددی از پـناگاهـها و دخـمـه ها و حـفـره ها یـی دیـده مـی شـونـد که در کـنار غار اصـلـی قـرار دارد مـوقـعـیـت غار به گـونه ای است که به طـور کـلـی بادگـیـر نـیـسـت و در زمـسـتان دامـنـه جـنـوبـی را نـمـی پـوشـانـد در حـالـی که 500 مـتـر دورتـر و در جـنـوب شـرقـی غار بادگـیـر بـوده و بـرف آن را مـی پـوشـانـد ، در سـویـی دیگـر دره کـوه دیگـری وجـود دارد که به عـلـت الـقـا شـکـل بـودن طـبـیعـی آن مـردمان اطـراف به آن سـه دخـتـران می گـویـنـد.

در زمـسـتانها و هـنگام سـرما درون غار گـرم و در تابـسـتان به لحاظ کـوران باد غار خـنک می باشـد ، دو چـشـمه آب در زیـر تـقابهای پـایـیـن غار وجـود دارد که سـالـیان دراز مـردم از آن بهـره مـنـد گـردیـده انـد . غار کـرفـتـو در دوران ـ مـزوزوئـیـک ـ زیـر آب بـوده و در اوآخـر هـمـیـن دوره ارتـفاعات کـرفـتـو از آب بـیـرون آمـده است ایـن غار آهـکـی است و در دوره های مخـتـلـف انـسـان در آن سکـونـت کـرده و به هـمـیـن دلـیـل تـغـیـیـر حالـت داده است در داخـل غار هـنوز هـم آب وجـود دارد و بـرای دیـدن بعـضـی از جاهای مخـتـلـف آن بایـد از قایـقـهای کـوچک اسـتـفاده کـرد وجـود تصاویـر واشکال نـقـاشـی شـده داخـل غار از جـمله دیـدنـی های مـوجـود در ایـن اثـر باسـتانـی می باشـد که هـر بـیـنـنـده ای را به خـود جـلـب می کـنـد .
معـماری ایـن غار صخـره ای ، چهار طـبـقـه در دل کـوه است حجـاران ماهـر فـضاهای مـداخـل غار را تـراشـیـده و اتـاقـها ـ راهـروها و دالانهای مـتعـددی به وجـود آورده انـد که از مـیان غارهای ـ دسـت کـن ـ باقـی مانـده از دوران گـذشـته ایـن غار معـماری کامـلـتـری دارد بـر سـر در یکـی از اتـاقـهای طـبـقـه سـوم کـتـیـبـه ای یـونانـی وجـود دارد و به هـمـیـن عـلـت غار را معـبد هـراکـلـس (هـرکـول ) می نامـنـد ، در ایـن کـتـیـبـه آمـده :

در ایـن جا هـراکـلـس سکـونـت دارد باشـد که پـلـیـدی در آن راه نـیابـد

برای مشاهده ادامه بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

برچسب‌ها: غار کرفتو, دیواندره

ادامه مطلب

روستای زیبای نگل در ۶۰ کیلومتری غرب شهر سنندج و در کنار راه سنندج – مریوان واقع شده است .معماری روستا دارای ویژگیهای معماری اورامان است با این تفاوت که در معماری پلکانی نگل علاوه بر این که از سنگ استفاده شده عموما نمای منازل را با کاهگل اندود نموده اند . این روستا در گذشته دارای مسجدی قدیمی بود که اخیرا آن را تخریب و نوسازی کرده اند . اهمیت و اشتهار این روستا به علت وجود قرآن خطی قدیمی آن است . از دیگر روستا هایی که از بافتی با ارزش برخوردارند می توان به روستاهای (کماله) و (بل) در منطقه اوارمانات  اشاره کرد .

قرآن نگل یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری استان  است و نزد مردم  ابعاد معنویی این اثر ، ارزشی بسیار دارد . روستای نگل به دلیل وجود این قرن ، روزانه میزبان صد ها تن از مشتاقان و علاقه‌ مندان آثار مذهبی و تاریخی است . طول خود قرآن 38 ، عرض آن 21 و قطر آن 13 سانتی متر است .
خط قرآن کوفی و دارای نقطه و اعراب و در قسمت سر سوره ها و شماره های آیات مطلا و مزین به نقوش گیاهی است . بر اساس شواهد موجود ، شیوه نگارش و اعراب ‌گذاری آن ، احتمال می رود این قرآن در سده های چهارم یا پنجم هجری قمری نگاشته شده باشد . صفحات قرآن ضخیم و به علت تشابهی که با پوست دارد ، در بین مردم به پوست آهو شهرت یافته است . قطع قرآن ،‌ رحلی بزرگ ، جلد آن چرمی و به رنگ آن قهوه ‌ای تیره است .
مردم منطقه پیدا کردن این اثر تاریخی و نفیس را در دوران صفویه و توسط یکی از چوپانی همین روستا بوده که در این منطقه مشغول چرای گوسفندان بوده که ناگهان گُل بسیار زیبایی ، توجه او را به خود جلب می‌ کند . وقتی گُل را از دل خاک بیرون می‌ آورد ، چاله ای پدید میاید و صندوقچه ای می‌ بیند .

برای مشاهده ادامه

برچسب‌ها: قرآن نگل, روستای نگل

ادامه مطلب

چشمه بل در دره رود سيروان

اين چشمه كه در محل و زبان كردي به نام كاني بل معروف است و احتمالا نام خود را از خداي آب بابليان باستان كه بل نام داشت گرفته است، در دو كيلومتري هجيج و در فاصله كمي از رودخانه سيروان واقع شده و آب آن پس از خروج از دل كوه، تشكيل آبشاري پر خروش داده و به رودخانه ميريزد. محل خروج آب اين چشمه از دل كوه شباهت بسياري به دهانه يك غار كه به علت ريزش مسدود شده باشد دارد.

در گذشته استفاده از آب اين چشمه عليرغم گوارايي و پر آبي آن (در بهار سالهاي پر آب تا ۴۰۰۰ ليتر در ثانيه)، به علت فاصله كم آن با رودخانه سيروان مقدور نبوده و تنها به ساخت آسيابي بر آن خلاصه ميشد ولي در سالهاي اخير ۳ واحد توليد آب معدني و يك مزرعه پرورش ماهيان سردآبي با استفاده از آب آن احداث شده اند. همچنين طرحي براي انتقال آب اين چشمه براي مصارف آشاميدني روستاهاي اطراف در دست بررسي ميباشد. متاسفانه تغييرات و تاسيسات ايجاد شده براي برداشت آب اين چشمه در اوج بي سليقگي بوده و نماي آن را به شدت مخدوش نموده است كه لازم است مسئولان دست اندر كار نسبت به اصلاح آن اقدام نمايند. براي مقايسه اين موضوع عكسي قديمي تر از اين چشمه را نيز در اينجا قرار ميدهم.

برچسب‌ها: سیروان, هورامان, بل